Nie ma ograniczeń formalnych ani zdrowotnych, żeby czterolatek nie mógł się wspinać. Jest za to kilka rzeczy, które warto wiedzieć — zwłaszcza gdy dziecko się boi.
Wspinanie jest aktywnością bardzo wszechstronną: angażuje wszystkie partie mięśni, wymaga kontroli równowagi i — co ważne — świadomego wysiłku umysłowego przy planowaniu kolejnych ruchów w zmiennym terenie. Różnorodność układów ciała i pozycji zauważyli fizjoterapeuci: elementy wspinaczki wykorzystuje się dziś w rehabilitacji powypadkowej.
Kilkuletnie dzieci nie będą oczywiście asekurować samodzielnie — w tym zakresie konieczna jest obecność instruktora albo przeszkolonych rodziców. Jedyne realne ograniczenie w najmłodszym wieku dotyczy skoordynowanego treningu siłowego, ze względu na rozwijający się szkielet. Dla małego dziecka byłby zresztą po prostu nudny.
Co zrobić, gdy dziecko się boi
Strach nie jest niczym złym. Prawdziwy lęk wysokości to rzadkość; obawa związana z wysokością jest naturalnym, zdrowym odruchem. Gdy dziecko daje sygnały, że się boi, nie zmuszajmy go do wchodzenia wysoko. W grupie akceptacja wysokości przychodzi łatwiej — widząc kolegów na ściance, większość dzieciaków rusza bez oporów.
Przy większej blokadzie oswajamy stopniowo. Nie wyżej niż metr nad ziemią, tak by dziecko czuło obecność rodzica obok. Pomagają zabawy poprawiające koordynację: poziomo ułożona drabina oparta na dwóch krzesłach, po której dzieciak przechodzi trzymany za rękę. Potem drabina lekko pochylona, potem coraz bardziej pionowa, najpierw dwa–trzy stopnie w górę i z powrotem. Na ściance tak samo: jeden, dwa ruchy i schodzimy, wielokrotnie, w różnych miejscach.
W czym wspinać
Co do butów — specjalistyczne wspinaczkowe nie mają na tym etapie sensu, bo stopa szybko rośnie. Wystarczą tanie sportowe, ale raczej nie klasyczne „adidasy": bywają szerokie i mają śliskie podeszwy. Szukajmy czegoś z w miarę wąskim czubkiem, na gumie, dość sztywnego i dość ciasnego, żeby stopa była stabilna w środku.
Starsze dzieci i trening
Dzieci od ósmego roku życia mogą już uczestniczyć w regularnych zajęciach sekcji wspinaczkowych, również sportowych. Trzeba jednak powiedzieć wyraźnie: część technik treningowych jest przy pracy z dziećmi niewskazana, a niektóre wręcz zakazane — dotyczy to zwłaszcza treningu siłowego z dużymi obciążeniami, który w dłuższej perspektywie degraduje stawy i ścięgna.
Krzysztof Wróbel
Instruktor wspinaczki skalnej PZA, prowadzi ABC Wspinania.
