
Polskie prawo nie zabrania szkolić osobom bez żadnych uprawnień. Strona internetowa z nazwą „szkoła wspinania" nie znaczy więc nic. Oto trzy pytania, które warto zadać.
Trzy kategorie instruktorów
Instruktorów wspinaczki dzieli się w Polsce na trzy kategorie: instruktorzy Polskiego Związku Alpinizmu, instruktorzy sportu i instruktorzy rekreacji ruchowej. Z tego grona tylko pierwsi podlegają kontroli — mają obowiązek udziału w okresowych unifikacjach i regularnego potwierdzania uprawnień.
Uzyskanie licencji PZA jest procesem długim. Weryfikacja idzie na kilku poziomach: najpierw opinia macierzystego klubu, gdzie kandydata znają najlepiej, potem kwalifikacja na kurs, zaliczenie wszystkich jego etapów i trzy staże szkoleniowe. Uprawnienia instruktora sportu czy rekreacji ruchowej nie są w ten sposób regulowane przez nic poza decyzją organizatora kursu.
Dlaczego to w ogóle problem
Zdarzały się sytuacje, w których szkołę wspinania otwierała osoba rok czy dwa po własnym kursie podstawowym. Prawo tego nie zabrania, bo tej kwestii po prostu nie normuje. Zapytany wprost, czy uczciwie jest pisać o sobie „doświadczenie, wiedza i praktyka", ktoś taki odpowiedział mi kiedyś: „bo jak tak nie napiszę, to nikt do mnie nie przyjdzie". To prawda — i dokładnie na tym polega problem.
Wspinanie opiera się na zaufaniu: do sprzętu i do partnera. Skoro ktoś mówi, że mnie asekuruje, to mu wierzę. Zakładam więc też, że to, co napisał o sobie na stronie, jest prawdą.
Trzy pytania, które warto zadać
Zanim więc zdecydujesz, gdzie i u kogo robisz kurs, zadaj trzy pytania. Kto konkretnie będzie Cię szkolił — imię i nazwisko, bo niektóre szkoły firmuje ktoś, a szkoli kto inny. Jakie ma uprawnienia: typ, numer, data. I jakie ma doświadczenie wspinaczkowe oraz szkoleniowe. Licencję PZA sprawdzisz na liście Związku, a członkostwo w klubie wysokogórskim jednym telefonem.
Wspinanie to naprawdę fajna sprawa, ale zabierajcie się za nie z głową. Wspinanie błędów nie wybacza.
Krzysztof Wróbel
Instruktor wspinaczki skalnej PZA, prowadzi ABC Wspinania.


